Ik begon op mijn twintigste met beleggen. Mijn eerste aankoop: een aandeel in een bedrijf dat ik kende omdat ik hun producten gebruikte. Logisch toch? Ik kende het merk, ik vertrouwde het product.

Het aandeel daalde 30%. Ik verkocht met verlies. Ik dacht: beleggen is niks voor mij.

Twee jaar later las ik over indexbeleggen en ETFs. Ik begreep het idee. Ik begon opnieuw, ditmaal met 100 euro per maand in een breed gespreid fonds. Ik heb die inleg sindsdien nooit gestopt. Dat ene besluit is financieel het beste van mijn leven geweest.

Dit is wat ik had willen weten toen ik begon.

Waarom beleggen überhaupt?

De spaarrente bij Nederlandse banken ligt momenteel tussen de 1,5 en 2,5% per jaar. De inflatie over de afgelopen tien jaar gemiddeld: zo'n 3%. Dat betekent dat je spaargeld elk jaar in koopkracht achteruitgaat als je het alleen op een spaarrekening laat staan. Je hebt nominaal meer, maar je kunt er minder mee kopen.

Beleggen in een brede wereldwijde index leverde de afgelopen vijftig jaar gemiddeld 7 tot 9% rendement per jaar, na inflatie. Niet elk jaar. Sommige jaren ga je -20%, andere jaren +30%. Maar gemiddeld, over lange periodes, stijgt de wereldeconomie. En als je breed belegt, profiteer je mee.

Het verschil over 30 jaar is enorm. 200 euro per maand op een spaarrekening bij 2% rente = 99.000 euro. Diezelfde 200 euro per maand belegd bij 7% rendement = 243.000 euro. Meer dan twee keer zoveel.

Je kunt het geld van je toekomstige zelf kapotmaken door het nu op een spaarrekening te laten staan. Inflatie pikt elk jaar een stukje.

Maar eerst: wanneer moet je NIET beleggen?

Hier beginnen de meeste gidsen niet mee. Ik wel, want dit is belangrijker dan welk ETF je kiest.

Beleg niet als je schulden hebt met hoge rente. Een creditcardschuld of een persoonlijke lening met 8% rente aflossen geeft je gegarandeerd 8% rendement. Geen enkele belegging biedt dat zeker. Los eerst af.

Beleg niet als je geen noodfonds hebt. Een noodfonds van 3 maanden vaste lasten is de basis. Zonder dat moet je bij een onverwachte uitgave mogelijk verkopen op een slecht moment. Dat kost je rendement.

Beleg niet met geld dat je binnen 5 jaar nodig hebt. Beleggingen kunnen jaren lang dalen voor ze herstellen. In 2022 daalde de wereldindex 18%. Wie dat geld nodig had voor een aanbetaling op een huis, had een groot probleem. Beleggen is voor de lange termijn, minimaal 7 tot 10 jaar.

Wat is een ETF en waarom is het perfect voor beginners?

Een ETF (Exchange Traded Fund) is een mandje van aandelen dat je als één product op de beurs koopt. De Vanguard FTSE All-World ETF (ticker: VWRL) bevat meer dan 3.700 bedrijven uit 49 landen: Apple, ASML, Toyota, Samsung, en Nestlé, allemaal tegelijk. Met één aankoop van ongeveer 115 euro beleg je in de hele wereldeconomie.

Waarom is dit beter dan individuele aandelen kiezen? Omdat niemand structureel de markt verslaat. Studies laten keer op keer zien dat meer dan 90% van actieve fondsbeheerders (met teams van analisten en toegang tot alle informatie ter wereld) op de lange termijn slechter presteert dan een simpele index. Als de professionals het al niet kunnen, is de kans klein dat jij het kunt.

Bovendien: als één bedrijf in je ETF failliet gaat, verlies je misschien 0,03% van je portefeuille. Zat je voor 100% in dat ene bedrijf? Dan verlies je alles.

De kosten: het verschil tussen rijk worden en erg rijk worden

ETFs zijn goedkoop. De VWRL kost 0,22% per jaar (de Total Expense Ratio, ofwel TER). Op 10.000 euro is dat 22 euro per jaar. Een actief beheerd beleggingsfonds bij een Nederlandse bank kost al snel 1,5 tot 2,5% per jaar. Op 10.000 euro: 150 tot 250 euro.

Klinkt het verschil klein? Over 30 jaar bij 7% bruto rendement is het gigantisch. Bij 0,22% kosten groeit 10.000 euro naar 74.000 euro. Bij 2% kosten: naar 43.000 euro. Dat kostenpercentage kost je 31.000 euro op één enkele investering van 10.000 euro. Kosten zijn zeker; rendement niet. Minimaliseer altijd wat zeker is.

Kosten zijn het enige aan beleggen dat je volledig kunt beheersen. En het maakt een verschil van tienduizenden euros over je beleggingshorizon.

Welke broker: en hoe begin je concreet?

Voor Nederlandse beginners is DEGIRO de meest gebruikte keuze: lage transactiekosten, Nederlandse interface, gereguleerd door de AFM. Je kunt er beginnen met een paar tientjes. Alternatieven zijn MEXEM (nog goedkoper bij grotere bedragen) en Saxo Bank.

Stap 1: open een rekening bij DEGIRO (duurt 15 minuten, gratis). Stap 2: stort je eerste bedrag, wat je consistent kunt volhouden, al is het 50 euro. Stap 3: zoek VWRL op. Stap 4: koop. Stap 5: stel een automatische maandelijkse overboeking in op de dag dat je salaris binnenkomt. Stap 6: koop elke maand. Stap 7: herhaal dit 20 jaar lang zonder te stoppen als de beurs daalt.

Wat doe je als de beurs keldert?

Niets. Je koopt gewoon door. Dit is het moeilijkste deel van beleggen, niet de techniek, maar de psychologie. In maart 2020 daalde de beurs in drie weken 35% door corona. Wie in paniek verkocht, maakte verlies. Wie doorging met kopen tegen lagere prijzen, had zijn verlies eind 2020 al terugverdiend en stond in 2021 op flinke winst.

Dalende koersen zijn geen ramp voor de lange-termijn belegger. Ze zijn een uitverkoop. Je koopt dezelfde aandelen goedkoper. Het enige wat je moet doen, is niets doen, of meer kopen.

Belasting: wat je moet weten

Als particuliere belegger in Nederland val je in Box 3. Je betaalt geen belasting op daadwerkelijk rendement, maar op een forfaitair (fictief) rendement op basis van je vermogen. Er is een vrijstelling van 57.000 euro per persoon (2025); fiscale partners hebben samen dus 114.000 euro vrijstelling. Tot die grens betaal je geen box 3-belasting. Voor de meeste beginners is dit dus jarenlang geen issue.